Tổng quan về địa lý của miền Trung nắng gió

0
1385
Những cung đường ven biển làm nức lòng du khách
Những cung đường ven biển làm nức lòng du khách

Miền Trung là vùng đất nắng gió với những lịch sử hào hùng và những vùng địa lý với rất nhiều cảnh đẹp và những danh lam thắng cảnh tuyệt vời.

Lịch sử miền trung

Có người ví dải duyên hải miền Trung cong cong như cái bao lớn trông ra Thái Bình Dương. Và từ nhiều ngàn năm trước, trên vị trí thượng hạng này đã có nhiều dân tộc, nhiều nền văn hóa trấn giữ.

Thời Hùng Vương, ở Bắc bộ có nền văn hóa Đông Sơn với những trống đồng nổi tiếng, thì dọc duyên hải miền Trung có nền văn hóa Sa Huỳnh. Cư dân Sa Huỳnh trước công nguyên đã đạt đến giai đoạn phát triển sơ kỳ đồ sắt, với công cụ, khí giới sắt, biết làm đồ gốm với bàn xoay, biết dệt vải, biết làm lúa nước. Ở Hội An có bảo tàng văn hóa Sa Huỳnh, tại đây trưng bày những chum gốm đủ hình dạng, co cái to lớn, cao hơn một mét. Chúng được khai quật từ những di chỉ mộ táng của cư dân Sa Huỳnh . Trong các chum, ngoài tro xương, có cả những đồ trang sức bằng đồng, đá quý, hổ phách…, hình thành một phong tục chôn cất rất riêng.

Miền Trung hào hùng với những thắng cảnh lịch sử

Từ thế kỷ 1 và 2 sau công nguyên, văn hóa Chăm pa xuất hiện. Một nền văn hóa chịu ảnh hưởng sâu đậm của nền văn minh Ấn Độ. Các di tích Chăm hiện nay còn khá nhiều, rải rác đầy đó là những tháp Chàm cổ kính, cổng luôn luôn hướng về phía đông, hướng của biển cả. Ở Đà Nẵng có một viện bảo tàng bạn không thể nào bỏ qua – Viện bảo tàng Chàm. Nghệ thuật điêu khắc đá Chăm Pa rất điêu luyện, và các hiện vật trong bảo tàng thể hiện một toàn cảnh rất sinh động về vương quốc Chăm Pa.

Từ thế kỷ thứ 10, người Việt tiến dần về phương Nam, đến thế kỷ 17 đến Phan Rang, Phan Rí, lật sang một trang sử mới.

Vài niên biểu của trang sử miền Trung thời Trịnh – Nguyễn, Tây Sơn:

  • 1558 Nguyễn Hoàng vào trấn thủ Thuận Hóa, mở ra dòng chúa Nguyễn. Quân nam và Bắc Triều sau đó đã bảy lần đánh nhau lớn mà bất phân thắng bại.
  • 1611 chúa Nguyễn lấy đất Phú Yên
  • 1653 lấy đất Khánh Hòa
  • 1687 chúa Nguyễn Phúc tần chọn làng Phú Xuân làm kinh đô, bắt đầu thành phố Huế.
  • 1658-1759 lấy sáu tỉnh miền Nam.
  • 1711 ba anh em Tây Sơn khởi nghiệp.
  • 1775 họ Trịnh đánh chiếm Phú Xuân, họ Nguyễn bỏ chạy vào Nam.
  • 1786 Nguyễn Huệ lấy Phú Xuân rồi ra Bắc diệt Trịnh.
  • 1792 vua Quang Trung mất.
  • 1799 Nguyễn Ánh lấy thành Quy Nhơn.
  • 1801 Nguyễn Ánh lấy Phú Xuân, năm sau lên ngôi hoàng đế.
  • 1858 tàu chiến Pháp nổ súng vào Đà Nẵng.
  • 1859 người Pháp đánh Gia Định.
  • 1873 Pháp đánh Hà Nội.
  • 1885 Pháp chiếm kinh đô Huế, vua Hàm Nghi bỏ trốn.

Thời tiết miền trung

Miền duyên hải từ Quảng Trị đến Nha Trang, mùa động (bốn tháng trước tết) là mùa mưa, ngược hẳn với miền Nam và Bắc là nơi mưa nhiều vào mùa hè. Nguyên nhân là gió mùa Đông Bắc khô và lạnh, khi thổi qua biển Đông mang hơi ẩm tràn vào miền Trung. Lượng mưa cũng tăng dần từ Nam lên Bắc. Ở Nha Trang mưa ít, lại hay mưa vào ban đêm. Đến Qui Nhơn trời mùa đông đã âm u. Đà Nẵng mưa nhiều hơn. Đặc biệt núi Hải Vân chặn luồng gió ẩm lại nên Huế mùa đông mưa dầm dề, có khi kéo dài suốt tuần không dứt.

Nắng gió là những gì có thể nói về thời tiết ở miền Trung
Nắng gió là những gì có thể nói về thời tiết ở miền Trung

Bức tường Hải Vân cũng là bức tường nhiệt độ. Phía nam Hải Vân mùa đông không lạnh. Phía bắc Hải vân có một mùa đông thật sự, lạnh không thua kém gì mùa đông Đà Lạt. Coi chừng mùa đông Huế, vừa mưa lạnh, vừa rét buốt ẩm ướt.

Riêng vùng Đà Lạt, Tây Nguyên không chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc, mưa nhiều vào mùa hè.

Bão và lụt thường đi kèm với nhau, xảy ra trong khoảng từ tháng 7 đến tháng 11. Những con sông miền Trung đang hiền hòa bỗng dâng nước tràn bờ. Nước lụt lên nhanh mà xuống cũng nhanh, thường chỉ kéo dài vài ngày.

Địa lý miền trung

Các bãi biển

Miền Trung đất nghèo, dòng sông không chút phù sa, vì vậy biển ở đâu cũng xanh ngắt và thu hút khách du lịch miền trung đến mỗi năm khá nhiều. Ở Phan Thiết, Phan Rang khí hậu nóng quanh năm, ít mưa. Từ Cà Ná đến Nha Trang đặc biệt san hô rất phát triển, lý tưởng cho môn lặn biển. Quảng Ngãi, Đà Nẵng, Huế chỉ tắm được vào mùa hè; mùa đông lạnh, biển động.

Bãi biển miền Trung đẹp tuyệt vời
Bãi biển miền Trung đẹp tuyệt vời

Quốc lộ

hai quốc lộ 1 và 14 chạy song song suốt dải miền Trung; một đường dọc biển, một đường trên cao nguyên. Cảnh quan dọc đường thay đổi không ngừng. Đừng vội vào thành phố chen chúc. Ghé một bãi biển dưới chân đèo, ghé một tháp Chàm lẻ loi. Đoạn đường đèo Cả, đèo Hải Vân, qua những vườn dừa Sông Cầu, là những đoạn đường đẹp nhất nước.

Con đường cái quan là cái tên xưa và đầy âm điệu của quốc lộ 1 ngày nay. Con đường là xương sống của dân tộc, ông cha ta mọi triều đại đều góp sức nối dài mãi từ Bắc vào Nam.

Cho đến triều Nguyễn, con đường cái quan này thật ra chỉ là đường mòn, nhiều chỗ nhắm theo bãi biển; gặp núi chắn ngang thì bám đá trèo qua. Vậy mà việc thông tin vẫn rất nhanh.

Những cung đường ven biển làm nức lòng du khách
Những cung đường ven biển làm nức lòng du khách

Triều Nguyễn lập ra những nhà trạm dọc đường, mỗi trạm cách nhau 20 đến 30 dặm, là khoảng cách một người đi bộ nửa ngày (có người nói ‘dặm’ là đơn vị ước lượng bằng mắt, một dặm là khoảng tầm mắt nhìn con trâu bằng con dê). Một công văn thường thì các phu trạm chạy bộ tiếp sức từ trạm này sang trạm khác, từ kinh đô Huế ra Hà Nội 5 ngày, vào Gia Định 13 ngày. Triều đình có quỹ khen thưởng, đưa đúng hạn được thưởng 3 đến 5 quan; đi chậm một ngày còn châm chế chứ chậm nhiều ngày thì bị phạt, đánh 30 roi. Công văn thượng khẩn thì các trạm phải dùng tới ngựa. Các mã phu như xe ưu tiên, ngựa đeo lục lạc reo vang lao nhanh, người cỡi cầm bó đuốc cháy rừng rực, khách đi đường phải dạt ra cả. Thời gian vận chuyển từ Huế ra Hà Nội còn 3 ngày, vào Gia Định còn 6 ngày.

Tổng quan về địa lý của miền Trung nắng gió
5 (100%) 1 vote